Korona królów

Taka historia...

Taka historia... Rycerstwo śląskie

Wszyscy kojarzymy czasy średniowiecza z kulturą rycerską. Zawisza Czarny, Ulryk von Lichtenstein, Lancelot – kto o nich nie słyszał? Pojedynki rycerskie, miłość rycerska, rycerski honor – takie hasła przychodzą nam do głowy, kiedy wyobrażamy sobie średniowiecznego rycerza. Ale oczywiście rycerstwo to coś więcej niż kilka haseł, to styl życia, a dla niektórych wręcz jego sens. W tym odcinku programu mówimy o rycerzach, ale nie tych z Krakowa znanych z serialu, tylko o rycerzach księstwa świdnicko-jaworskiego, czyli tych, którzy służyli między innymi księciu Bolkowi II Małemu Świdnickiemu.

Taka historia... Rycerstwo śląskie

Wszyscy kojarzymy czasy średniowiecza z kulturą rycerską. Zawisza Czarny, Ulryk von Lichtenstein, Lancelot – kto o nich nie słyszał? Pojedynki rycerskie, miłość rycerska, rycerski honor – takie hasła przychodzą nam do głowy, kiedy wyobrażamy sobie średniowiecznego rycerza. Ale oczywiście rycerstwo to coś więcej niż kilka haseł, to styl życia, a dla niektórych wręcz jego sens. W tym odcinku programu mówimy o rycerzach, ale nie tych z Krakowa znanych z serialu, tylko o rycerzach księstwa świdnicko-jaworskiego, czyli tych, którzy służyli między innymi księciu Bolkowi II Małemu Świdnickiemu.

Taka historia... Szlachta, herby, rody

Stan, grupa w społeczeństwie feudalnym wyróżniająca się pozycją społeczną, ekonomiczną i prawną. Społeczeństwo za Kazimierza Wielkiego miało strukturę stanową, a każdy stan funkcjonował w oparciu o odrębne prawo. Który stan odgrywał kluczową rolę w Królestwie Polskim?

Taka historia... Szlachta, herby, rody

Stan, grupa w społeczeństwie feudalnym wyróżniająca się pozycją społeczną, ekonomiczną i prawną. Społeczeństwo za Kazimierza Wielkiego miało strukturę stanową, a każdy stan funkcjonował w oparciu o odrębne prawo. Który stan odgrywał kluczową rolę w Królestwie Polskim?

Taka historia... Elżbieta Łokietkówna – żona, matka, królowa

Wspaniała kobieta, odważna, mądra! Elżbieta, córka Jadwigi i Władysława Łokietka, siostra Kazimierza, wyprzedziła swoją epokę. Kiedy wydawano ją jako 15-latkę za mąż, za węgierskiego monarchę, nikt nie oczekiwał od niej rzeczy wielkich. Miała zostać żoną dużo starszego Karola Roberta. W ten sposób jej ojciec odwdzięczał się Węgrom za pomoc w załatwieniu u papieża zgody na jego koronację. Królowa szybko zaczęła odgrywać ważną rolę w polityce węgierskiej. Utrzymywała kontakty z sąsiadami, przyjaźniła się z papieżem, pertraktowała z włoskimi krewniakami męża. Z jej opinią liczył się i mąż, i syn Ludwik.

Taka historia... Elżbieta Łokietkówna – żona, matka, królowa

Wspaniała kobieta, odważna, mądra! Elżbieta, córka Jadwigi i Władysława Łokietka, siostra Kazimierza, wyprzedziła swoją epokę. Kiedy wydawano ją jako 15-latkę za mąż, za węgierskiego monarchę, nikt nie oczekiwał od niej rzeczy wielkich. Miała zostać żoną dużo starszego Karola Roberta. W ten sposób jej ojciec odwdzięczał się Węgrom za pomoc w załatwieniu u papieża zgody na jego koronację. Królowa szybko zaczęła odgrywać ważną rolę w polityce węgierskiej. Utrzymywała kontakty z sąsiadami, przyjaźniła się z papieżem, pertraktowała z włoskimi krewniakami męża. Z jej opinią liczył się i mąż, i syn Ludwik.

Taka historia... Rozwody w średniowieczu

W trakcie zaślubin, trwałość przysięgi małżeńskiej wydaje się najczęściej bezdyskusyjna. Co Bóg złączył, niech człowiek nie rozdziela. Tymi słowami Chrystus w Ewangelii według św. Mateusza ustanowił zasadę, w myśl której zawarte przed Bogiem małżeństwo kobiety i mężczyzny nie może być rozwiązane, a zatem więzy małżeńskie łączą dwoje ludzi dożywotnio. Jednak bywa, że przysięga małżeńska zaczyna uwierać, a dalsze wspólne życie z różnych powodów wydaje się niemożliwe. Co wtedy? Czy w średniowieczu dopuszczano możliwość rozwiązania małżeństwa? Czy znano wówczas rozwody?

Taka historia... Rozwody w średniowieczu

W trakcie zaślubin, trwałość przysięgi małżeńskiej wydaje się najczęściej bezdyskusyjna. Co Bóg złączył, niech człowiek nie rozdziela. Tymi słowami Chrystus w Ewangelii według św. Mateusza ustanowił zasadę, w myśl której zawarte przed Bogiem małżeństwo kobiety i mężczyzny nie może być rozwiązane, a zatem więzy małżeńskie łączą dwoje ludzi dożywotnio. Jednak bywa, że przysięga małżeńska zaczyna uwierać, a dalsze wspólne życie z różnych powodów wydaje się niemożliwe. Co wtedy? Czy w średniowieczu dopuszczano możliwość rozwiązania małżeństwa? Czy znano wówczas rozwody?

Taka historia... Uniwersytet w Krakowie

Pewnie wiecie, że w czasach średniowiecznych czytać i pisać umieli jedynie nieliczni. Do pisania i czytania listów sam Kazimierz potrzebował pomocy duchownych, którzy jako jedyna grupa bywali w tamtym okresie wykształceni. Ponieważ był on władcą bardzo światłym, zrozumiał, że aby budować nowoczesne państwo, oparte na strukturach prawnych musi otoczyć się ludźmi, którzy nie tylko potrafią czytać, ale także odebrali wykształcenie uniwersyteckie. A takich było zbyt mało. Co więc zrobił? Otóż Kazimierz założył własny uniwersytet! 12 maja 1364 roku kancelaria królewska opieczętowała dokument Kazimierza Wielkiego, który dziś nazywamy dokumentem fundacyjnym Uniwersytetu Krakowskiego.

Taka historia... Uniwersytet w Krakowie

Pewnie wiecie, że w czasach średniowiecznych czytać i pisać umieli jedynie nieliczni. Do pisania i czytania listów sam Kazimierz potrzebował pomocy duchownych, którzy jako jedyna grupa bywali w tamtym okresie wykształceni. Ponieważ był on władcą bardzo światłym, zrozumiał, że aby budować nowoczesne państwo, oparte na strukturach prawnych musi otoczyć się ludźmi, którzy nie tylko potrafią czytać, ale także odebrali wykształcenie uniwersyteckie. A takich było zbyt mało. Co więc zrobił? Otóż Kazimierz założył własny uniwersytet! 12 maja 1364 roku kancelaria królewska opieczętowała dokument Kazimierza Wielkiego, który dziś nazywamy dokumentem fundacyjnym Uniwersytetu Krakowskiego.

Taka historia... Przed wielką Unią. Relacje polsko-litewskie w XIV wieku

„Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie. Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, kto cię stracił”. Tych kilka zdań zna dziś chyba każdy Polak, prawda? No właśnie. Ale zanim w polskim Wilnie urodził się Mickiewicz, zanim później Litwa stała się republiką radziecką, aż w końcu naszym niepodległym sąsiadem, polskie relacje z Litwinami bywały niezwykle burzliwe.

Taka historia... Przed wielką Unią. Relacje polsko-litewskie w XIV wieku

„Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie. Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, kto cię stracił”. Tych kilka zdań zna dziś chyba każdy Polak, prawda? No właśnie. Ale zanim w polskim Wilnie urodził się Mickiewicz, zanim później Litwa stała się republiką radziecką, aż w końcu naszym niepodległym sąsiadem, polskie relacje z Litwinami bywały niezwykle burzliwe.

Taka historia... Król na łowach

Jakie miejsce polowania zajmowały w życiu średniowiecznego władcy? Kto je organizował? I po co? Jak przebiegały? Wiązały się z niebezpieczeństwem, czy też raczej nie było w nich miejsca na improwizację i przygodę? Z kim król ruszał w knieję?

Taka historia... Król na łowach

Jakie miejsce polowania zajmowały w życiu średniowiecznego władcy? Kto je organizował? I po co? Jak przebiegały? Wiązały się z niebezpieczeństwem, czy też raczej nie było w nich miejsca na improwizację i przygodę? Z kim król ruszał w knieję?

Taka historia... Jasne, ciemne, dubeltowe lub marcowe

Piwo było najstarszym napojem alkoholowym podawanym na polskich dworach – to tym trunkiem Piast witał gości przybyłych na postrzyżyny swojego syna. A jakie piwo piło się w średniowieczu? Znano trzy jego rodzaje: warzone ze słodu, z małą ilością alkoholu, chmielowe, którym delektowano się w karczmach oraz różnego rodzaju kwasy. W XV wieku były różne gatunki piwa: jasne, ciemne, dubeltowe i marcowe. Piwo było nawet bohaterem konfliktu! Jakie są inne tradycje oraz historie związane ze złocistym napojem?

Taka historia... Jasne, ciemne, dubeltowe lub marcowe

Piwo było najstarszym napojem alkoholowym podawanym na polskich dworach – to tym trunkiem Piast witał gości przybyłych na postrzyżyny swojego syna. A jakie piwo piło się w średniowieczu? Znano trzy jego rodzaje: warzone ze słodu, z małą ilością alkoholu, chmielowe, którym delektowano się w karczmach oraz różnego rodzaju kwasy. W XV wieku były różne gatunki piwa: jasne, ciemne, dubeltowe i marcowe. Piwo było nawet bohaterem konfliktu! Jakie są inne tradycje oraz historie związane ze złocistym napojem?

Taka historia... Królestwo Polskie a Wittelsbachowie

Dziś o jednym z największych graczy sceny politycznej w średniowiecznej Europie, czyli o niemieckich Wittelsbachach. Początek wielkiej kariery rodziny Wittelsbachów sięga końca XII wieku. W roku 1180 jeden z nich, Otton Wittelsbach otrzymuje w lenno od cesarza Fryderyka Barbarossy księstwo bawarskie. Jest to prezent od cesarza w zamian za wierną służbę. Niedługo potem rodzina Wittelsbachów uzyskuje także władzę w Palatynacie Reńskim, co daje jej znacznie większe wpływy. U schyłku XIII wieku jest już jednym z ważniejszych rodów nie tylko w Niemczech, ale i w całej Europie. A co się zwykle dzieje kiedy jedni stają się ważniejsi od innych? Pojawia się rywalizacja.

Taka historia... Królestwo Polskie a Wittelsbachowie

Dziś o jednym z największych graczy sceny politycznej w średniowiecznej Europie, czyli o niemieckich Wittelsbachach. Początek wielkiej kariery rodziny Wittelsbachów sięga końca XII wieku. W roku 1180 jeden z nich, Otton Wittelsbach otrzymuje w lenno od cesarza Fryderyka Barbarossy księstwo bawarskie. Jest to prezent od cesarza w zamian za wierną służbę. Niedługo potem rodzina Wittelsbachów uzyskuje także władzę w Palatynacie Reńskim, co daje jej znacznie większe wpływy. U schyłku XIII wieku jest już jednym z ważniejszych rodów nie tylko w Niemczech, ale i w całej Europie. A co się zwykle dzieje kiedy jedni stają się ważniejsi od innych? Pojawia się rywalizacja.

Taka historia... Kochali się czy nie kochali

Jednym z elementów wzorowej biografii średniowiecznego rycerza było posiadanie damy serca, szlachetnej i pięknej, którą wysławia się za jej urodę i najrozmaitsze cnoty. Rycerz bronił jej czci, pojedynkował się. Jej dedykował zwycięstwa w turniejach rycerskich. Rycerz więc winny był swej wybrance miłość, wierność i cześć. Dama zaś odwdzięczała się wstążką. To wszystko, co mogła mu dać. Związek łączący rycerza z jego damą był najczęściej symboliczny i rzadko prowadził do małżeństwa. Małżeństwa były w owym czasie aranżowane i decydował tu status majątkowy i pozycja absztyfikanta. Wyboru dokonywali za młodych rodzice. Czy rycerz był waleczny czy romantyczny, to miało drugorzędne znaczenie...

Taka historia... Kochali się czy nie kochali

Jednym z elementów wzorowej biografii średniowiecznego rycerza było posiadanie damy serca, szlachetnej i pięknej, którą wysławia się za jej urodę i najrozmaitsze cnoty. Rycerz bronił jej czci, pojedynkował się. Jej dedykował zwycięstwa w turniejach rycerskich. Rycerz więc winny był swej wybrance miłość, wierność i cześć. Dama zaś odwdzięczała się wstążką. To wszystko, co mogła mu dać. Związek łączący rycerza z jego damą był najczęściej symboliczny i rzadko prowadził do małżeństwa. Małżeństwa były w owym czasie aranżowane i decydował tu status majątkowy i pozycja absztyfikanta. Wyboru dokonywali za młodych rodzice. Czy rycerz był waleczny czy romantyczny, to miało drugorzędne znaczenie...